Nasze stado hodowlane realizuje program ochrony zasobów genetycznych dla pszczoły car Dobra. Widniejemy na oficjalnej liście hodowców pod nadzorem Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt (KCHZ). Nasze stado znajduje się w Świerzowej Polskiej (powiat krośnieński, województwo podkarpackie) i jest to najmłodsze stado, utworzone w 2021 roku. Celem posadowienia pszczół z Dobrej na terenie innego województwa jest wzbogacenie informacji o przejawianiu cech użytkowych oraz zdolności adaptacyjnych do warunków odmiennych niż te, w których pszczoła Dobra naturalnie występowała. Podwalina takich badań została opisana w mojej rozprawie doktorskiej, której tematem była:

Analiza zmienności cech użytkowych pszczół na przykładzie populacji A. m. Carnica Dobra w ujęciu programu ochrony zasobów genetycznych

Z przeprowadzonych kilkuletnich badań wynika, że oporne genotypy miejscowych pszczół są doskonale przystosowane do surowych warunków zimnej południowej Polski, jednakże ekspresja pewnych cech biologicznych, zwłaszcza rozwojowych może przebiegać odmiennie w zależności od panujących warunków. Pozwoliło to na wysnucie wniosku, że pszczoła z Dobrej posiada również wysokie zdolności adaptacyjne do zmieniającego się klimatu i potrafi dostosować swój rozwój do występujących lokalnie pożytków.

Brakującym ogniwem stało się umieszenie reprezentatywnej populacji w warunkach całkiem odmiennych i analiza zmienności cech w tymże środowisku, które ma działać na pszczoły permanentnie.

Wprowadzenie populacji do nowego środowiska wymaga zastosowania odpowiednich metod doświadczalnictwa zootechnicznego, stąd pomysł utworzenia nowego stada współpracującego.

Znajdujemy się na Podkarpaciu, gdzie występuje następujący układ pożytków (przykład z 2022)

• leszczyna ok. 15.02. (pszczoły dokonują pierwszych oblotów)
• iwa 28.03. (pszczoły podejmują intensywny rozwój wiosenny)
• drzewa owocowe 15.04.
• mniszek 25.04 (pszczoły średnio na dwóch pełnych korpusach wlkp 10, zdarzają się rodziny zagospodarujące trzeci korpus)
• czeremcha 1.05.
• Jabłoń 8.05.
• rzepak, akacja 20.05.
• gorczyca, facelia (28.05. – wg wysiewu na 28.03)
• spadź liściasta 15.06.
• lipy (lip jest u nas w okolicy bardzo mało)
• nostrzyk

Poczynione obserwacje na przestrzeni dwóch sezonów wskazują na wysokie zdolności przystosowawcze do panujących warunków na Podkarpaciu. Różnice środowiskowe w stosunku do populacji naturalnej dotyczą głównie pożytku rzepakowego, który na terenie Limanowszczyzny i Sądecczyzny praktycznie nie występuje. Kolejno występujące po sobie pożytki, zwłaszcza te wiosenne występują relatywnie wcześniej w stosunku do warunków Małopolski. Pszczoła z Dobrej jak na dobrzankę przystało w sposób więcej niż zadowalający osiągnęła odpowiednią dojrzałość biologiczną do wykorzystania wczesnych pożytków. Nasza pasieka dostarczyła 20 maja pierwszego miodu mniszkowego i zaczęła intensywne prace na rzepaku

Naszym celem jest kształtowanie jakości pogłowia. Pszczoła z Dobrej posiada wyjątkowe walory. Jest to rodzimy podgatunek o wysokiej jakości cechach funkcjonalnych, a także zdolnościach adaptacyjnych, dzięki czemu podnosi wartość użytkową pszczół w pasiekach. Pszczoła w stopniu zadowalającym potrafi wykorzystać nawet wczesne pożytki, dostosowując do nich swój rozwój. Pamiętajmy jednak, że do uzyskania oczekiwanej wartości cech (ekspresji informacji genetycznej) niezbędne jest zapewnienie odpowiednich warunków środowiskowych.

W tajniki genetyki populacji (bo tym zajmuje się właściwa hodowla) wprowadzona jest w najnowszej i jedynej takiej książce dostępnej w zasobach polskiej literatury pszczelarskiej pt. Hodowla Matek Pszczelich.